Je tuin ziet er eind augustus vaak al wat moe uit. De border is uitgebloeid, het gras staat er dof bij en je vraagt je af wat je nog kunt doen voordat de kou komt. Het antwoord is simpel: dit is het moment om bloembollen te planten. Wie nu de tijd neemt om bollen de grond in te krijgen, staart in maart niet naar een kale border, maar naar een tuin vol kleur terwijl de buren nog moeten wachten.
Waarom het najaar het beste moment is
Bloembollen werken anders dan de meeste planten. In plaats van in de zomer te groeien, gebruiken ze de winter om zich voor te bereiden op het voorjaar. De bol heeft een periode van kou nodig om straks snel te kunnen bloeien zodra de temperatuur stijgt. Plant je te laat, dan mist de bol die kouperiode en bloeit hij zwakker of helemaal niet. Vanaf september tot de eerste vorst is de grond nog warm genoeg om te werken, maar koelt hij snel genoeg af om de bol op tijd in winterrust te krijgen. Wacht je tot november of december, dan werk je tegen de klok en tegen de vrieskou aan.
Een tweede reden om nu te beginnen: de grond is na de zomer meestal nog los genoeg om makkelijk te spitten. Zodra het najaar echt doorzet, wordt de bodem drassig en zwaar, en dat maakt planten een stuk minder aangenaam.
Welke bollen je dit jaar het beste kunt planten
Niet elke bol wil hetzelfde. Tulpen kun je het beste iets later planten, half oktober tot begin november, omdat ze gevoelig zijn voor de schimmelziekte vuur en profiteren van koudere grond. Narcissen, krokussen en blauwe druifjes mag je juist wel al vroeg de grond in, het liefst zodra de zomerhitte voorbij is. Ze zijn een van de eerste voedselbronnen voor bijen die na de winter wakker worden, dus je doet er de tuin en de insecten een plezier mee.
Wil je meer diepte in je border, kies dan voor een combinatie van hoogtes: lage krokussen vooraan, narcissen in het midden en hogere sierui achterin. Plant ze niet in nette rijen, maar in losse groepjes van tien tot vijftien bollen. Dat oogt in het voorjaar veel natuurlijker dan stijve lijntjes.
Zo krijg je de bollen goed de grond in
De vuistregel is simpel: plant een bol twee tot drie keer zo diep als hij hoog is, met een minimum van vijf centimeter. Een grote narcisbol gaat dus dieper dan een klein krokusje. Zorg voor grond die water goed doorlaat, want bollen die in natte klei blijven staan, rotten sneller dan dat ze bloeien. Werk bij zware grond wat compost of zand door de bodem om de drainage te verbeteren.
Zet de bol met de punt naar boven in het gat en druk de grond daarna licht aan. Twijfel je bij een onregelmatige bol welke kant boven moet, leg hem dan gewoon op zijn zij. De meeste bollen vinden vanzelf de weg naar boven. Geef de border na het planten een keer goed water, zodat de bol contact maakt met de vochtige grond en op gang komt.
De kleuren die dit najaar de toon zetten
Waar de tuin de afgelopen jaren vooral strak en ingetogen was, mag het dit seizoen weer knallen. Sterke, warme kleuren zoals paars, lila en oranje voeren de boventoon, afgewisseld met donkere accenten. Dat past bij de cottagetuin, de romantische stijl met weelderige borders die dit jaar overal opduikt. Combineer je bloembollen straks met vaste planten zoals ridderspoor of lupine, dan krijg je precies die overvloedige look. Twijfel je nog over die laatste, lees dan ons artikel over de lupine-trend voor inspiratie.
Plant de bollen bewust tussen je vaste planten in plaats van in een los bed. Zo profiteer je twee keer van dezelfde plek: eerst van de bollen in het vroege voorjaar, later van de vaste planten die de border overnemen zodra de bollen zijn uitgebloeid.
Maak er een compleet buitenmoment van
Een border vol kleur is mooi, maar je wilt er in het voorjaar ook echt van kunnen genieten. Denk daarom nu alvast na over de rest van je buitenruimte. Een terras waar je 's avonds nog even blijft zitten maakt het verschil, en een paar simpele aanpassingen aan je terras zijn zo gepiept. Ook verlichting speelt mee: zodra de dagen weer korter worden, wil je je nieuwe border ook in de avond kunnen zien. Kijk voor ideeën zonder gedoe met stopcontacten eens naar deze tuinverlichting zonder stopcontact.
Bollen planten heeft trouwens ook een ecologische kant die vaak onderbelicht blijft. Vroege bloeiers als krokussen en sneeuwklokjes zijn cruciaal voor insecten die als eerste uit winterslaap komen. Natuurmonumenten wijst erop dat een tuin die je niet tot op de laatste centimeter opruimt, juist een schuilplek biedt voor egels en insecten gedurende de winter. Ook stichting Steenbreek, die gemeenten helpt bij het vergroenen van tuinen, benadrukt dat biologisch geteelde bollen een positief effect hebben op de biodiversiteit in je tuin.
Dit weekend nog de border in
Je hoeft niet meteen de hele tuin om te gooien. Begin klein: een strook langs het pad, een hoekje bij de border of een paar potten op het terras zijn al genoeg om in maart verschil te zien. Koop je bollen liever nu dan later, de beste maten zijn vaak als eerste uitverkocht. Zet een middagje in de agenda, pak een schep en zorg dat jouw tuin straks als eerste in bloei staat terwijl de rest van de straat nog wacht op de lente.