Rij de wijk in en je ziet het overal: iemand op zijn knieën in de voortuin, een stapel grijze tegels naast zich, een kruiwagen vol potgrond klaar voor de volgende ronde. Nederland is massaal aan het tegelwippen en dit najaar is de laatste kans om nog mee te doen. NK Tegelwippen loopt op 31 oktober voorgoed af na zes edities, en de organisatie mikt op het ronde getal van 25 miljoen verwijderde tegels. Er ligt dus nog een mooie deadline om je eigen tuin aan te pakken.
Wat NK Tegelwippen precies inhoudt
Het idee is simpel. Gemeenten strijden tegen elkaar om zoveel mogelijk tegels uit tuinen te krijgen, en iedereen kan meedoen door tegels uit de voor-, achter- of geveltuin te halen en die plek in te ruimen met groen. Je maakt een foto van je stapel tegels, meldt het aantal via de website van NK Tegelwippen en je telt mee voor je gemeente. Sinds de start zijn er al ruim 20 miljoen tegels vervangen door plantsoen, gazon of border. Dit is de laatste editie, dus wie nog mee wil doen moet nu aan de slag.
Het gaat niet om een symbolische actie. De waterschappen noemen het expliciet een manier om Nederland klimaatbestendiger te maken: minder verharding betekent dat regenwater de grond in kan zakken in plaats van naar het riool te stromen, en dat tuinen minder snel opwarmen op hete dagen. Je leest de achtergrond van de campagne op de site van waterschappen.nl.
Waarom het najaar het beste moment is
Veel mensen denken dat je in het voorjaar moet planten, maar voor het gros van vaste planten, struiken en bomen is het najaar juist beter. De grond is nog warm van de zomer terwijl de lucht afkoelt, waardoor wortels zich rustig kunnen vestigen zonder dat de plant energie hoeft te steken in blad en bloei. Tegen het voorjaar staat alles al steviger dan wanneer je in maart begint. Bovendien hoef je in het najaar veel minder te sproeien, de regen doet het werk voor je. Wil je dit najaar sowieso al de border vullen met bollen? Kijk dan ook even naar ons artikel over bloembollen planten, dat sluit hier mooi op aan.
Zo pak je het zelf aan
Je hoeft niet meteen de hele tuin om te gooien. Begin met een strook van een paar vierkante meter, dat is al genoeg om mee te tellen en je voorkomt dat je halverwege het project vastloopt.
- Til de tegels los met een koevoet of schop en stapel ze op een pallet, veel gemeenten of buren nemen ze gratis over voor een ander klusje
- Breek de onderlaag van zand of puin los en meng er compost doorheen, tegelgrond is vaak compact en heeft weinig voedingswaarde
- Kies planten die tegen wisselende omstandigheden kunnen, want een net ontstenen bodem is nog niet zo vochtig en voedzaam als een border die al jaren bestaat
- Laat een paadje van grind of houtsnippers liggen als je de plek nog wel wilt belopen, dat is nog steeds waterdoorlatend
Welke planten passen bij een verse border
Geef de voorkeur aan bodembedekkers en vaste planten die tegen een wat magere, nog niet ingewerkte grond kunnen. Vetkruid, duizendblad en switchgrass doen het goed op plekken die net vrij zijn van bestrating, en ze trekken bijen en vlinders aan zodra ze aanslaan. Wie liever kleur wil zien voordat de rest van de border is ingegroeid, kan prima een paar toefjes lupine tussen de nieuwe aanplant zetten. De lupine-trend van dit jaar leent zich daar goed voor, mits je de grond niet te nat houdt. Ga je voor gemak, dan is klimop of vinca een dankbare bodembedekker die binnen een seizoen dichtgroeit en verdere onkruidgroei tegenhoudt.
Wat je er echt mee opschiet
Minder steen betekent minder hitte in de tuin. Een verharde tuin warmt overdag op en geeft die warmte 's avonds weer af, terwijl een beplante tuin juist verkoelt. Dat is ook precies waarom een tuin die goed tegen droogte kan vaak minder verharding heeft: groen houdt vocht vast, steen laat het meteen wegstromen. Daarnaast zie je binnen een paar maanden al meer insecten en vogels in de tuin, simpelweg omdat er iets te halen valt. En bij hevige regenval, die de laatste zomers steeds vaker voorkomt, zakt het water gewoon de grond in in plaats van dat het tegen je schutting aan blijft staan.
Doe voor 31 oktober nog mee
Je hoeft niet je hele tuin om te ploegen om mee te tellen. Een middagje tegels wippen, een kruiwagen compost en een handvol vaste planten is genoeg om je gemeente een plek hoger te helpen op de ranglijst en je eigen tuin klaar te stomen voor volgend jaar. Na 31 oktober stopt de actie definitief, dus dit is de laatste kans om je aandeel in de 25 miljoen te leveren. En zelfs als de teller niet meer bijgehouden wordt: een tuin met minder steen en meer groen betaalt zich elk jaar opnieuw uit, in koelte, in bijen en in een border die met de seizoenen meeleeft.